Przeglądaj produkty -> wyniku wyszukiwania
Znaleziono 1 produktów: [1/1]  

book




Zarys prawa prywatnego. Część ogólna

Podręcznik przeznaczony jest dla studentów i doktorantów prawa, aplikantów zawodów prawniczych oraz wszystkich zainteresowanych przeobrażeniami współczesnego prawa prywatnego i ochroną praw podmiotowych.

więcej

Autorzy: Andrzej Bierć,
Seria:  Akademicka. Prawo
Wydawnictwo:  Wolters Kluwer Polska Stan prawny:  12 sierpnia 2015 r.
Kod: KAM-1970:W02P01  Ilość w paczce: 10

Realizacja:
Towar chwilowo niedostępny.

Spis treści: 

Wykaz skrótów | str. 29

Wykaz podstawowej literatury | str. 33

Wstęp | str. 35

Część pierwsza
CHARAKTERYSTYKA OGÓLNA PRAWA PRYWATNEGO


Rozdział I
Prawo prywatne jako gałąź prawa o kooperacyjnej (niewładczej) metodzie regulacji stosunków społecznych | str. 39


1. Pojęcie | str. 40
1.1. Geneza i ewolucja prawa prywatnego | str. 40
1.2. Cel (funkcja ochronna) prawa prywatnego | str. 42
1.3. Podmioty prawa prywatnego | str. 43
1.4. Przedmiot ochrony prawa prywatnego | str. 44
1.5. Kooperacyjna (niewładcza) metoda regulacji (normowania) relacji w sferze prywatnych interesów jako dominujące (rozłączne) kryterium odrębności prawa prywatnego w ramach systemu prawnego | str. 45
2. Zakres prawa prywatnego | str. 49
2.1. Podstawowe kryterium | str. 50
2.2. Ogólne prawo prywatne | str. 50
2.3. Szczególne materialne prawo prywatne | str. 51
2.4. Szczególne działy prawa formalnego o funkcjach służebnych wobec materialnego prawa prywatnego. | str. 51
2.4.1. Postępowanie cywilne | str. 51
2.4.2. Prawo prywatne międzynarodowe | str. 52
3. Publicyzacja prawa prywatnego i jej granice. | str. 52
4. Podstawowe zasady prawa prywatnego | str. 54
4.1. Pojęcie | str. 54
4.2. Funkcje zasad prawa prywatnego | str. 55
4.3. Katalog podstawowych zasad prawa prywatnego | str. 56
4.3.1. Zasada autonomii woli | str. 57
4.3.2. Zasada bezpieczeństwa obrotu prawnego | str. 61
4.3.3. Zasada równego traktowania podmiotów prywatnych | str. 65
4.3.4. Zasada słuszności | str. 68
4.3.5. Zasada efektywności | str. 73
4.3.6. Metody usuwania kolizji zasad w prawie prywatnym | str. 75
5. Źródła prawa prywatnego | str. 76
5.1. Pojęcie i rodzaje | str. 76
5.2. Internacjonalizacja (europeizacja) krajowego prawa prywatnego jako efekt wielości ośrodków prawotwórczych (tzw. multicentryczność) w czasach globalnych przemian | str. 77
5.3. Różnorodność źródeł prawa prywatnego | str. 78
5.4. Stanowione źródła prawa prywatnego | str. 79
5.4.1. Konstytucja RP jako źródło prawa prywatnego | str. 79
5.4.2. Ratyfikowane umowy międzynarodowe | str. 82
5.4.3. Prawo Unii Europejskiej | str. 83
5.4.4. Kodeks cywilny jako wiodąca ustawa prawa prywatnego | str. 84
5.4.5. Ustawy prywatnoprawne o charakterze kompleksowym (szczególnym wobec kodeksu cywilnego) | str. 85
5.4.6. Akty wykonawcze | str. 86
5.4.7. Akty prawa miejscowego | str. 87
5.5. Funkcjonalne źródła prawa prywatnego, czyli nakaz uwzględniania kontekstu społecznego (sytuacyjnego) w procesie stosowania prawa | str. 87
5.5.1. Zwyczaje i prawo zwyczajowe | str. 87
5.5.1.1. Zwyczaje | str. 87
5.5.1.2. Prawo zwyczajowe | str. 89
5.5.2. Klauzule generalne o charakterze słusznościowym | str. 90
5.5.3. Ogólne warunki umów (wzorce umów) | str. 92
5.5.4. Rola orzecznictwa sądowego | str. 94
5.5.5. Rola doktryny prawniczej (nauki prawa) | str. 96
6. Zasięg przestrzenny norm prawa prywatnego | str. 97
6.1. Związek norm prawa prywatnego z terytorium państwa | str. 97
6.2. Prawo prywatne międzynarodowe, czyli reguły kolizyjne określające prawo właściwe w prywatnoprawnych stosunkach z podmiotem zagranicznym | str. 98
6.3. Prawo prywatne międzynarodowe jako podstawa usuwania kolizji norm prawa prywatnego w cyberprzestrzeni | str. 99
7. Europejskie dążenia do wspólnego prawa prywatnego (ius commune europeum privatum), czyli podstawowe sposoby harmonizacji i unifikacji prawa prywatnego w ramach Unii Europejskiej | str. 100
7.1. Prawo unijne (wspólnotowe) jako integralny składnik krajowego prawa prywatnego | str. 101
7.2. Harmonizacja krajowego prawa prywatnego z prawem UE jako podstawowy sposób ujednolicania prawa prywatnego | str. 102
7.2.1. Pojęcie harmonizacji na tle unifikacji | str. 102
7.2.2. Wspólny (jednolity) europejski rynek jako cel społeczno-ekonomiczny harmonizacji (unifikacji) prawa prywatnego | str. 103
7.2.3. Instrumenty legislacyjne harmonizacji (unifikacji) | str. 104
7.2.4. Podstawy prawne harmonizacji (unifikacji) prawa prywatnego w UE | str. 105
7.3. Harmonizacja (unifikacja) selektywna (sektorowa) prawa prywatnego w państwach członkowskich UE | str. 105
7.3.1. Dyrektywa jako podstawowy instrument selektywnej harmonizacji krajowego prawa prywatnego z prawem UE | str. 105
7.3.2. Rozporządzenie jako środek unifikacji wybranych zagadnień prawa prywatnego | str. 108
7.4. Stan i perspektywy systemowej unifikacji prawa prywatnego w UE | str. 109
7.4.1. Podstawowe nurty dyskusji o nowym europejskim prawie prywatnym | str. 109
7.4.2. Wizja unifikacji prawa prywatnego (prawa umów) w polityce legislacyjnej organów UE | str. 109
7.4.3. Wspólne zasady prawa (reguły) jako podstawa stopniowej unifikacji (kodyfikacji) prawa prywatnego (prawa umów) w ramach UE | str. 111
7.4.4. Kodyfikacja jako metoda unifikacji prawa prywatnego w Europie | str. 112
7.4.4.1. Kodyfikacja w stylu kontynentalnym jako technika unifikacji prawa prywatnego w skali europejskiej | str. 112
7.4.4.2. Konsolidacja, czyli kodyfikacja w stylu anglosaskim, jako metoda unifikacji prawa prywatnego w skali europejskiej | str. 114
7.4.5. Projekt wspólnego systemu odniesienia (Draft Common Frame of Reference) jako podstawa europejskiej strategii unifikacji prawa prywatnego według anglosaskich wzorów | str. 115
7.4.6. Projekt wspólnego systemu odniesienia (DCFR) a krajowe kodeksy prawa cywilnego | str. 116
7.5. Tradycje prawne stanowiące punkt odniesienia w procesie unifikacji prawa prywatnego w Europie | str. 117
7.5.1. Prawo anglosaskie (common law tradition) jako system odniesień w procesie unifikacji prawa prywatnego | str. 117
7.5.2. Prawo rzymskie jako pośredni system odniesienia w procesie unifikacji prawa prywatnego w Europie | str. 117
7.6. Prawotwórcza rola orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE | str. 121
7.7. Unifikacja drogą przywrócenia jedności nauce prawa prywatnego w Europie | str. 122
7.8. Unifikacja prawa prywatnego przez edukację prawniczą | str. 122

Rozdział II
Prawo podmiotowe jako podstawa konstrukcyjna prawa prywatnego | str. 124


1. Pojęcie prawa podmiotowego | str. 125
1.1. Prawo prywatne jako system praw podmiotowych | str. 125
1.2. Prawo podmiotowe według koncepcji umiarkowanego (miękkiego) pozytywizmu, czyli współczesne spojrzenie teoretyczne na tradycyjną konstrukcję prawną | str. 126
1.3. Prawo podmiotowe w wymiarze techniczno-prawnym, czyli funkcjonalna wiązka uprawnień przysługujących podmiotom prawa prywatnego (osobom fizycznym oraz osobom prawnym) | str. 129
1.3.1. Prywatne prawo podmiotowe a stosunek prawny | str. 131
1.3.2. Definicja prywatnego prawa podmiotowego | str. 131
1.4. Normatywne typy uprawnień stanowiących tworzywo praw podmiotowych | str. 134
1.4.1. Pojęcie uprawnienia | str. 134
1.4.2. Roszczenia | str. 134
1.4.3. Uprawnienia władcze (bezpośrednie) | str. 136
1.4.4. Uprawnienia kształtujące | str. 137
1.4.5. Zarzuty | str. 138
1.5. Podstawowa klasyfikacja praw podmiotowych | str. 138
1.5.1. Rodzaj chronionego interesu prywatnego jako podstawowe kryterium podziału praw podmiotowych | str. 138
1.5.2. Prawa podmiotowe majątkowe i niemajątkowe jako klasyfikacja podstawowa nawiązująca do rodzaju chronionego interesu prywatnego | str. 139
1.5.2.1. Kryterium rozróżnienia praw majątkowych i niemajątkowych | str. 139
1.5.2.2. Ochrona interesu ekonomicznego uprawnionego jako podstawa wyróżnienia katalogu praw majątkowych | str. 140
1.5.2.3. Ochrona interesów niemajątkowych (osobistych) jako podstawa praw niemajątkowych | str. 140
1.5.3. Klasyfikacja komplementarna praw podmiotowych wobec podziału na prawa majątkowe i niemajątkowe | str. 141
1.5.3.1. Prawa podmiotowe bezwzględne i względne | str. 141
1.5.3.2. Prawa przenoszalne (zbywalne) i nieprzenoszalne (niezbywalne) | str. 142
1.5.3.3. Prawa podmiotowe zależne (związane i akcesoryjne) | str. 143
1.5.3.4. Prawa podmiotowe definitywne i tymczasowe (ekspektatywy) | str. 144
2. Założenia ogólne nabycia i utraty prawa podmiotowego | str. 144
2.1. Pojęcie i sposoby nabycia prawa podmiotowego | str. 144
2.1.1. Nabycie pierwotne i pochodne | str. 145
2.1.1.1. Nabycie pierwotne | str. 145
2.1.1.2. Nabycie pochodne | str. 145
2.1.1.3. Nabycie pochodne pod tytułem szczególnym (sukcesja singularna) i ogólnym (sukcesja uniwersalna) | str. 147
2.2. Utrata prawa podmiotowego | str. 149
3. Wykonywanie prawa podmiotowego | str. 149
3.1. Pojęcie | str. 149
3.2. Konstrukcja nadużycia prywatnego prawa podmiotowego, czyli zakaz wykonywania praw podmiotowych w sposób sprzeczny z ich celem (przeznaczeniem) i regułami słuszności (normami moralnymi) | str. 152
4. Kolizja praw podmiotowych | str. 156
5. Sądowa ochrona prywatnych praw podmiotowych | str. 158

Rozdział III
Prawo prywatne w procesie sądowego stosowania, czyli podstawy sprawiedliwego (słusznego) rozstrzygania sporów o prywatne prawa podmiotowe | str. 159


1. Pojęcie sądowego stosowania prawa prywatnego | str. 161
1.1. Istota | str. 161
1.2. Podstawowe fazy decyzyjnego modelu sądowego stosowania prawa | str. 163
2. Ustalenie stanu faktycznego sprawy | str. 164
2.1. Pojęcie faktu | str. 164
2.2. Ciężar dowodu | str. 165
2.2.1. Ograniczenia dowodowe w sprawach cywilnych (dowody niedopuszczalne) | str. 167
2.2.2. Teoria swobodnej oceny dowodów | str. 170
2.3. Domniemania faktyczne, czyli wnioskowanie z faktów o faktach | str. 170
2.4. Domniemania prawne, czyli wnioskowanie z norm prawnych o faktach | str. 171
2.5. Domniemanie dobrej wiary jako tradycyjne domniemanie prawne | str. 172
2.6. Obrona pozwanego | str. 174
3. Ustalenie obowiązującej normy prawnej potrzebnej do rozstrzygnięcia sprawy cywilnej, czyli "szlachetny sen" o obiektywnej wykładni tekstu prawnego | str. 174
3.1. Wykładnia (interpretacja) przepisów prawnych (tekstu prawnego) jako zobiektywizowany proces ustalenia normy prawnej (normy postępowania) | str. 174
3.1.1. Reguły semantyczne (językowe) | str. 178
3.1.2. Reguły systemowe | str. 179
3.1.3. Reguły logiki prawniczej, czyli wnioskowanie (inferowanie) z norm o normach | str. 180
3.1.4. Reguły funkcjonalne i celowościowe | str. 182
3.2. Wykładnia prawa krajowego w związku z prawem unijnym | str. 183
3.2.1. Zasada pierwszeństwa prawa unijnego wobec prawa krajowego jako dyrektywa systemowa | str. 183
3.2.2. Udział sądów krajowych w wykładni prawa unijnego | str. 183
3.2.3. Reguły wykładni przepisów prawa unijnego stosowane przez TSUE | str. 184
3.3. Wyniki wykładni przepisów prawa prywatnego dla potrzeb rozpatrywanej sprawy | str. 185
4. Subsumpcja ustalonego stanu faktycznego pod właściwą normę prawną (generalną i abstrakcyjną), czyli przyporządkowanie elementów stanu faktycznego do ustalonych przez sąd przesłanek roszczenia (powództwa) po przeprowadzeniu dyskursu między uczestnikami procesu sądowego | str. 185
4.1. Pojęcie subsumpcji | str. 185
4.2. Orzeczenia sądowe | str. 187
4.2.1. Rodzaje | str. 187
4.2.2. Wykonanie | str. 188
4.2.3. Postępowanie odwoławcze | str. 188
4.3. Dyskursywne uzasadnienie orzeczenia sądowego jako europejski standard prawny | str. 189
4.4. Odpowiedzialność cywilna sędziego | str. 191
5. Nadzór judykacyjny | str. 191
6. Alternatywne wobec postępowania sądowego metody rozwiązywania sporów o prawa podmiotowe | str. 193

Część druga
PODMIOTY PRAWA PRYWATNEGO


Rozdział IV
Osoby fizyczne | str. 197


1. Pojęcie podmiotowości prawnej osoby fizycznej | str. 197
2. Gwarancje realizacji podmiotowości prawnej osoby fizycznej | str. 199
3. Stan cywilny jako wyraz tożsamości osoby fizycznej | str. 201
3.1. Pojęcie stanu cywilnego | str. 201
3.2. Publiczne rejestry stanu cywilnego jako przejaw bezpieczeństwa obrotu prawnego | str. 203
3.3. Kompetencje kierownika urzędu stanu cywilnego w sferze realizacji prywatnych praw podmiotowych | str. 204
3.4. Stan osobisty człowieka | str. 205
3.4.1. Nazwisko i imię | str. 205
3.4.2. Płeć biologiczna (sex) i kulturowa (gender) | str. 208
3.4.3. Wiek | str. 210
3.4.4. Stan zdrowia psychicznego | str. 210
3.5. Stan rodzinny | str. 211
4. Miejsce zamieszkania (domicilum) | str. 212
4.1. Funkcja | str. 212
4.2. Pojęcie prawne zamieszkania | str. 213
4.3. Miejsce zamieszkania dzieci lub podopiecznych | str. 215
5. Ochrona prawna prywatności (dóbr osobistych) osób fizycznych | str. 215
5.1. Przesłanki ochrony prywatności (dóbr osobistych) w społeczeństwie informacyjnym | str. 216
5.2. Pojęcie prywatności (dóbr osobistych) | str. 218
5.3. Podstawy prawne | str. 220
5.4. Pluralistyczna czy monistyczna koncepcja ochrony prawnej prywatności (dóbr osobistych)? | str. 221
5.5. Podstawowe sfery (typy) prywatności | str. 223
5.6. Przesłanki prawne ochrony prywatności (dóbr osobistych) | str. 224
5.6.1. Bezprawność zachowania naruszyciela prawa do prywatności (osobistych praw podmiotowych) jako podstawowa przesłanka niemajątkowej odpowiedzialności z tytułu jej naruszenia | str. 224
5.6.2. Ograniczenia ochrony prawa do prywatności, czyli typowe okoliczności wyłączające bezprawność | str. 227
5.6.2.1. Działanie w ramach porządku prawnego (na podstawie ustawy) | str. 227
5.6.2.2. Zgoda uprawnionego | str. 230
5.6.2.3. Działanie w ramach wykonywania prawa podmiotowego (w warunkach niewskazujących na jego nadużycie) | str. 232
5.6.2.4. Działania w obronie uzasadnionego (przeważającego) interesu społecznego (publicznego) lub prywatnego w zakresie określonym szczególnymi przepisami prawnymi (regułą proporcjonalności) | str. 232
5.7. Środki ochrony prawnej | str. 234
5.7.1. Rodzaje środków prawnych | str. 234
5.7.2. Ochrona niemajątkowa (prewencyjna) prywatności (dóbr osobistych) | str. 234
5.7.2.1. Roszczenie (powództwo) o ustalenie (potwierdzenie) istnienia osobistego prawa podmiotowego | str. 234
5.7.2.2. Roszczenie (powództwo) o zaniechanie naruszeń | str. 235
5.7.2.3. Roszczenie (powództwo) o usunięcie niemajątkowych skutków naruszeń dobra osobistego (prawa podmiotowego) | str. 236
5.7.3. Ochrona majątkowa | str. 238
5.7.3.1. Roszczenie o słuszne zadośćuczynienie pieniężne lub zapłatę na wskazany cel społeczny jako sposób naprawienia (wyrównania) szkody niemajątkowej (krzywdy moralnej) | str. 238
5.7.3.2. Roszczenie o naprawienie pełnej szkody majątkowej | str. 242
5.7.3.3. Roszczenie o wydanie bezpodstawnie uzyskanych korzyści przez naruszyciela dóbr osobistych (bezpodstawne wzbogacenie) | str. 242
5.7.3.4. Roszczenie z tytułu niedozwolonego prowadzenia cudzych spraw bez zlecenia (wbrew woli uprawnionego) jako środek kompensacji szkody majątkowej | str. 243
5.8. Uzupełniająca ochrona prywatności | str. 244
6. Zdolność prawna jako prywatnoprawny wyraz podmiotowości prawnej człowieka | str. 245
6.1. Pojęcie | str. 245
6.2. Urodzenie żywe jako początek zdolności prawnej osoby fizycznej | str. 247
6.3. Czy nasciturus ma zdolność prawną? | str. 248
7. Zdolność osoby fizycznej do czynności prawnych jako sposób realizacji zdolności prawnej | str. 251
7.1. Zdolność prawna a ogólna zdolność do działań prawnych | str. 251
7.2. Pojęcie zdolności osoby fizycznej do czynności prawnych (składania oświadczeń woli) | str. 251
7.3. Zakres zdolności do czynności prawnych osób fizycznych | str. 252
7.3.1. Brak zdolności do czynności prawnych | str. 253
7.3.1.1. Skutki prawne braku zdolności do czynności prawnych | str. 254
7.3.2. Ograniczona zdolność do czynności prawnych jako konstrukcja chroniąca interesy małoletnich lub ubezwłasnowolnionych częściowo | str. 255
7.3.2.1. Skutki prawne ograniczonej zdolności do czynności prawnych | str. 257
7.3.3. Pełna zdolność do czynności prawnych | str. 260
8. Ustanie podmiotowości prawnej osoby fizycznej | str. 260
8.1. Śmierć jako kres osoby fizycznej | str. 261
8.2. Akt zgonu jako dokument śmierci człowieka | str. 262
8.2.1. Sądowe stwierdzenie zgonu jako podstawa sporządzenia aktu zgonu | str. 262
8.2.2. Sądowe uznanie osoby zaginionej za zmarłą | str. 263
8.2.2.1. Pojęcie | str. 263
8.2.2.2. Przesłanki uznania za zmarłego | str. 264
8.2.2.3. Postępowanie w sprawach o uznanie za zmarłego | str. 264
8.2.2.4. Skutki uznania za zmarłego | str. 265
8.2.2.5. Uchylenie postanowienia o uznaniu za zmarłego | str. 265

Rozdział V
Osoby prawne | str. 267


1. Podstawowe założenia konstrukcji osób prawnych jako podmiotów prawa prywatnego | str. 268
1.1. Pojęcie osoby prawnej | str. 268
1.2. Geneza osób prawnych | str. 269
1.3. Istota osoby prawnej w ujęciu teoretycznym | str. 269
1.4. Funkcje osoby prawnej | str. 271
1.5. Metoda formalna jako technika konstruowania osób prawnych w krajowym porządku prawnym | str. 271
2. Systemy tworzenia osób prawnych | str. 272
2.1. Katalog | str. 272
2.2. System rejestracyjny | str. 272
2.3. System rejestracyjno-koncesyjny | str. 273
2.4. System aktów organów państwa | str. 273
2.5. Osoba prawna w organizacji | str. 274
2.6. Wpis do rejestru | str. 274
3. Zdolność prawna, zdolność do czynności prawnych i odpowiedzialność osób prawnych za zobowiązania | str. 275
3.1. Zdolność prawna | str. 275
3.2. Zdolność do czynności prawnych | str. 276
3.3. Odpowiedzialność osoby prawnej za zobowiązania | str. 277
3.3.1. Odpowiedzialność osób prawnych za zobowiązania (całym swym majątkiem) z ograniczeniem odpowiedzialności członków (wspólników) do wysokości wniesionych udziałów (wkładów) jako zasada konstrukcyjna osób prawnych | str. 277
3.3.2. Nadużycie formy osoby prawnej (spółki kapitałowej), czyli przełamywanie zasady nieodpowiedzialności majątkowej (osobistej) jej członków (wspólników) za zobowiązania tej osoby prawnej | str. 278
3.3.3. Subsydiarna odpowiedzialność członków (wspólników) osoby prawnej za jej zobowiązania | str. 279
3.3.4. Osoby prawne o subsydiarnej odpowiedzialności członków (wspólników) za zobowiązania jako odmiana osoby prawnej | str. 280
4. Tożsamość, czyli indywidualizacja osoby prawnej w obrocie | str. 281
4.1. Nazwa | str. 281
4.2. Siedziba | str. 282
5. Ochrona dóbr osobistych osób prawnych | str. 283
5.1. Szczególny katalog dóbr osobistych osób prawnych | str. 283
5.2. Środki ochrony dóbr osobistych osób prawnych | str. 285
6. Ustrój osoby prawnej | str. 286
6.1. Statut jako regulator organizacji i sposobu działania osób prawnych | str. 286
6.2. Organy osoby prawnej | str. 286
6.2.1. System organów osoby prawnej jako jej przedstawicieli organizacyjnych (ustawowych) | str. 286
6.2.2. Sposób składania oświadczeń woli przez organy osób prawnych | str. 289
6.2.3. Zakaz dokonywania przez organ osoby prawnej czynności prawnych "z samym sobą" | str. 289
6.2.4. Organ rzekomy (fałszywy) osoby prawnej | str. 290
6.2.5. Składanie oświadczeń woli przez osoby prawne za pośrednictwem przedstawicieli umownych (pełnomocników i prokurentów) lub przedstawicieli ustawowych (kuratorów) | str. 291
7. Typy osób prawnych | str. 292
7.1. Kryteria wyróżnienia | str. 292
7.2. Osoby prawa publicznego i prawa prywatnego | str. 292
7.3. Państwowe i komunalne osoby prawne | str. 293
7.3.1. Skarb Państwa jako osoba prawna uosabiająca państwo w obrocie prywatnoprawnym | str. 293
7.3.2. Przedsiębiorstwa państwowe oraz inne osoby prawne prawa publicznego | str. 298
7.3.3. Terytorialno-samorządowe osoby prawne | str. 299
7.4. Gospodarcze (handlowe) i niegospodarcze (niehandlowe) osoby prawne | str. 300
7.5. Korporacje i fundacje | str. 300
7.6. Kościelne (wyznaniowe) osoby prawne | str. 302
8. Ustanie podmiotowości prawnej osoby prawnej | str. 303

Rozdział VI
Podmioty funkcjonalne, czyli osoby fizyczne i osoby prawne pełniące szczególne funkcje w obrocie prywatnoprawnym | str. 304


1. Pojęcie podmiotu funkcjonalnego | str. 304
2. Przedsiębiorcy i konsumenci | str. 305
2.1. Pojęcie prawne przedsiębiorcy | str. 305
2.1.1. Zakres podmiotowy pojęcia przedsiębiorcy | str. 307
2.1.2. Zakres funkcjonalny pojęcia przedsiębiorcy | str. 308
2.1.3. Kryterium podmiotowo-funkcjonalne, czyli prowadzenie działalności gospodarczej (zawodowej) "we własnym imieniu" | str. 311
2.1.4. Obowiązki przedsiębiorcy | str. 312
2.1.5. Firma jako nazwa identyfikująca przedsiębiorcę | str. 313
2.1.5.1. Pojęcie prawne firmy | str. 313
2.1.5.2. Konstrukcja firmy (nazwy) | str. 314
2.1.5.3. Firma (nazwa) w obrocie prawnym | str. 315
2.1.5.4. Ochrona prawa do firmy (nazwy) | str. 316
2.2. Pojęcie prawne konsumenta | str. 317
2.2.1. Podstawowe instrumenty silniejszej ochrony prawnej konsumenta jako słabszej strony umowy | str. 320
3. Pracodawcy i pracownicy | str. 321
3.1. Pojęcie prawne pracodawcy | str. 322
3.2. Pojęcie prawne pracownika | str. 324
4. Przedstawiciele ustawowi i umowni (pełnomocnicy) podmiotów prywatnych | str. 326
4.1. Pojęcie przedstawicielstwa (reprezentacji) podmiotów prywatnych | str. 327
4.2. Rodzaje przedstawicieli | str. 328
4.3. Przedstawiciele ustawowi | str. 329
4.3.1. Ograniczony krąg przedstawicieli ustawowych | str. 329
4.3.1.1. Rodzice | str. 330
4.3.1.2. Opiekun | str. 331
4.3.1.3. Kurator | str. 332
4.3.1.4. Doradca tymczasowy | str. 332
4.4. Przedstawiciele umowni, czyli pełnomocnicy | str. 332
4.4.1. Pełnomocnik zwykły | str. 332
4.4.1.1. Udzielenie pełnomocnictwa | str. 332
4.4.1.2. Pełnomocnictwo substytucyjne, czyli ustanowienie przez pełnomocnika dalszych pełnomocników dla mocodawcy | str. 334
4.4.1.3. Typy pełnomocnictw zwykłych | str. 335
4.4.1.4. Zakaz dokonywania przez pełnomocnika czynności "z samym sobą" | str. 336
4.4.1.5. Pełnomocnik rzekomy (falsus procurator) | str. 336
4.4.1.6. Nadużycie umocowania | str. 338
4.4.1.7. Wygaśnięcie pełnomocnictwa zwykłego | str. 339
4.4.2. Pełnomocnik handlowy | str. 340
4.4.2.1. Pojęcie | str. 340
4.4.2.2. Domniemany pełnomocnik handlowy, czyli osoba czynna w lokalu przedsiębiorstwa | str. 340
4.4.3. Prokurent jako pełnomocnik handlowy "przedsiębiorcy rejestrowego" | str. 341
4.4.3.1. Pojęcie prokury | str. 341
4.4.3.2. Udzielenie prokury | str. 342
4.4.3.3. Status prokurenta | str. 343
4.4.3.4. Ustawowy zakres umocowania prokurenta do reprezentowania przedsiębiorcy | str. 343
4.4.3.5. Zakaz ograniczania ustawowego zakresu umocowania prokurenta | str. 345
4.4.3.6. Szczególne rodzaje prokury jako wyjątki od zakazu ograniczania zakresu umocowania prokurenta | str. 345
4.4.3.7. Wygaśnięcie prokury | str. 346
4.4.4. Pełnomocnicy procesowi | str. 347

Część trzecia
DOBRA PRAWNE JAKO PRZEDMIOT PRYWATNYCH PRAW PODMIOTOWYCH


Rozdział VII
Dobra niematerialne | str. 351


1. Pojęcie dobra prawnie chronionego | str. 351
2. Podstawowe typy dóbr niematerialnych | str. 354
2.1. Dobra osobiste | str. 354
2.2. Dobra o charakterze intelektualnym | str. 356
2.2.1. Pojęcie | str. 356
2.2.2. Podstawowe rodzaje dóbr o charakterze intelektualnym | str. 357
2.2.2.1. Utwory jako dzieła twórcze stanowiące przedmiot podmiotowych praw autorskich o charakterze bezwzględnym | str. 358
2.2.2.2. Dobra prawne o przemysłowym zastosowaniu, chronione prawami podmiotowymi typu prawnorzeczowego (własnościowego) | str. 360
2.2.2.3. Dobra informacyjne świadczone bezpośrednio (online) w elektronicznym obrocie gospodarczym jako dobra intelektualne chronione prawami podmiotowymi o charakterze własnościowym | str. 364
2.2.3. Pieniądze | str. 366
2.2.4. Papiery wartościowe | str. 368

Rozdział VIII
Dobra o charakterze materialnym | str. 370


1. Zorganizowane masy majątkowe jako samodzielne dobra w obrocie prawnym | str. 370
1.1. Pojęcie prawne majątku | str. 370
1.2. Przedsiębiorstwo jako dobro prawne chronione prawem podmiotowym o charakterze rzeczowym | str. 372
1.3. Gospodarstwo rolne jako rodzaj przedsiębiorstwa rolnika | str. 374
1.4. Forma zbycia przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego | str. 375
1.5. Solidarna odpowiedzialność nabywcy ze zbywcą za długi związane z przedsiębiorstwem lub gospodarstwem rolnym | str. 376
2. Pojęcie prawne rzeczy | str. 377
3. Klasyfikacja rzeczy | str. 378
3.1. Rzeczy w obrocie (res in commercio) oraz rzeczy wyłączone z obrotu (res extra commercium) | str. 378
3.2. Rzeczy istniejące i rzeczy przyszłe (emptio rei separatae) | str. 379
3.3. Rzeczy oznaczone co do gatunku (rodzajowo) i co do tożsamości (indywidualnie) | str. 380
3.4. Rzeczy ruchome i nieruchome | str. 381
3.4.1. Kryteria prawne podziału | str. 381
3.4.2. Nieruchomości gruntowe, czyli grunty | str. 381
3.4.3. Nieruchomości budynkowe, czyli budynki | str. 383
3.4.4. Części budynków, czyli lokale | str. 384
3.4.5. Wpis do księgi wieczystej jako podstawa wyodrębnienia nieruchomości pod względem prawnym | str. 385
4. Części składowe rzeczy | str. 385
5. Przynależność rzeczy | str. 387
6. Pożytki | str. 388
7. Dobra materialne o szczególnym charakterze, czyli niebędące rzeczami w rozumieniu prawnym | str. 390
7.1. Podstawowe cechy | str. 390
7.2. Zwierzęta w stanie wolnym | str. 390
7.3. Kopaliny | str. 393
7.4. Wody w stanie naturalnym | str. 393

Część czwarta
CZYNNOŚĆ PRAWNA JAKO KONTYNENTALNA KONSTRUKCJA SŁUŻĄCA REALIZACJI AUTONOMII WOLI W RAMACH PORZĄDKU PRAWNEGO


Rozdział IX
Charakterystyka ogólna czynności prawnej (oświadczenia woli) jako zdarzenia prawnego | str. 397


1. Pojęcie i klasyfikacja zdarzeń prywatnoprawnych | str. 397
1.1. Pojęcie | str. 397
1.2. Klasyfikacja zdarzeń prywatnoprawnych | str. 398
2. Czynność prawna jako instrument realizacji autonomii prywatnej | str. 399
2.1. Geneza | str. 399
2.2. Funkcje czynności prawnej | str. 399
2.3. Podstawy prawne | str. 400
2.4. Definicja czynności prawnej | str. 401
3. Oświadczenie woli jako fundament czynności prawnej | str. 403
3.1. Pojęcie oświadczenia woli | str. 403
3.2. Milczenie jako oświadczenie woli | str. 407
3.3. Oświadczenia woli w postaci elektronicznej | str. 408
3.4. Sposób składania oświadczeń woli | str. 410
3.4.1. Oznaczenie adresata oświadczenia woli jako podstawa podziału oświadczeń woli | str. 410
3.4.2. Chwila złożenia oświadczenia woli skierowanego do adresata | str. 411
3.4.3. Chwila złożenia oświadczenia woli drogą elektroniczną | str. 412
3.4.4. Odwołanie (wycofanie) oświadczenia woli | str. 413
3.4.5. Zastępcze oświadczenie woli | str. 414
4. Ramy prawne swobody kształtowania treści czynności prawnych | str. 414
4.1. Oświadczenie woli jako podstawowy czynnik kształtujący treść czynności prawnej | str. 414
4.2. Natura regulowanych stosunków prawnych jako podstawa zróżnicowania zakresu swobody stron w kształtowaniu treści czynności prawnych | str. 415
4.3. Ograniczenia swobody stron w kształtowaniu treści czynności prawnych | str. 417
4.3.1. Zakaz dokonywania czynności prawnych sprzecznych z ustawą | str. 417
4.3.2. Zakaz dokonywania czynności prawnych mających na celu obejście ustawy (omijanie prawa) | str. 418
4.3.3. Niedopuszczalność dokonywania czynności prawnych sprzecznych z zasadami współżycia społecznego | str. 419
4.3.4. Postanowienia umowne sprzeczne z właściwością (naturą) stosunku prawnego | str. 419
4.3.5. Obiektywna niemożliwość świadczenia jako ograniczenie swobody kształtowania treści umowy | str. 419
4.3.6. Konsekwencje prawne naruszenia zakazów ograniczających swobodę kształtowania treści czynności prawnej | str. 420
4.4. Podstawowe składniki treści czynności prawnej | str. 421
4.4.1. Tradycyjne typy postanowień tworzących treść czynności prawnych | str. 421
4.4.2. Essentialia negotii, czyli postanowienia obiektywnie (przedmiotowo) istotne | str. 421
4.4.3. Accidentalia negotii, czyli postanowienia subiektywnie (podmiotowo) istotne o charakterze dodatkowym | str. 422
4.4.4. Naturalia negotii, czyli postanowienia nieistotne (przedmiotowo i podmiotowo) | str. 422
4.5. Warunek i termin jako podmiotowo istotne zastrzeżenia umowne | str. 423
4.5.1. Warunek (conditio) | str. 423
4.5.1.1. Pojęcie prawne | str. 423
4.5.1.2. Typy warunków | str. 425
4.5.1.3. Skutki prawne zastrzeżenia warunku | str. 425
4.5.2. Termin | str. 427
4.5.2.1. Pojęcie prawne terminu | str. 427
4.5.2.2. Obliczanie terminów | str. 428
5. Klasyfikacja ogólna czynności prawnych | str. 429
5.1. Czynności prawne między żyjącymi (inter vivos) i na wypadek śmierci (mortis causa) | str. 430
5.2. Czynności prawne wielostronne, dwustronne i jednostronne | str. 430
5.3. Czynności prawne konsensualne i realne | str. 431
5.4. Czynności prawne zobowiązujące, rozporządzające i o podwójnym skutku | str. 432
5.5. Czynności prawne przysparzające i niebędące przysporzeniem | str. 434
5.6. Czynności prawne kauzalne (przyczynowe) i abstrakcyjne (oderwane od przyczyny prawnej) | str. 434
5.7. Czynności prawne odpłatne i nieodpłatne | str. 436
5.8. Czynności prawne upoważniające i powiernicze | str. 438

, Rozdział X
Forma oświadczenia woli | str. 439


1. Pojęcie formy oświadczenia woli jako źródło bezpieczeństwa obrotu (pewności prawa) | str. 440
2. Zakres swobody formy oświadczenia woli | str. 443
2.1. Zasada swobody formy | str. 443
2.2. Oświadczenia woli składane ustnie, czyli bez utrwalenia w dokumencie | str. 445
2.2.1. Oświadczenia woli wyraźne | str. 445
2.2.2. Oświadczenia woli dorozumiane | str. 446
2.2.3. Potwierdzenie nieformalnie zawartej umowy przez profesjonalistów | str. 447
2.2.4. Potwierdzenie ustnie lub elektronicznie zawartej umowy z konsumentem lub z pracownikiem | str. 448
2.3. Formy szczególne oświadczenia woli jako przejaw ograniczenia swobody formy na rzecz bezpieczeństwa obrotu | str. 449
2.4. Podstawowe typy form szczególnych oświadczenia woli | str. 450
3. Szczególne postacie formy pisemnej oświadczeń woli | str. 451
3.1. Zwykła forma pisemna | str. 451
3.1.1. Przesłanki ustawowe zachowania zwykłej formy pisemnej | str. 451
3.1.2. Pojęcie prawne dokumentu pisemnego | str. 452
3.1.3. Język dokumentu | str. 454
3.1.4. Pojęcie prawne podpisu własnoręcznego jako graficznego znaku tożsamości | str. 455
3.1.5. Formy zastępcze podpisu własnoręcznego | str. 457
3.2. Zwykła forma pisemna przewidziana dla określonych rodzajów czynności prawnej (tzw. forma autonomiczna) | str. 458
3.3. Kwalifikowane formy pisemne (dokumenty urzędowe) | str. 459
3.3.1. Akt notarialny jako dokument urzędowy | str. 459
3.3.2. Forma pisemna z urzędowo poświadczonym podpisem własnoręcznym | str. 462
3.3.3. Forma pisemna z urzędowym poświadczeniem daty, czyli dokument z datą pewną | str. 463
3.4. Forma pochodna (następcza) czynności prawnych | str. 465
4. Elektroniczna forma oświadczeń woli jako alternatywa dla formy pisemnej | str. 465
4.1. Pojęcie | str. 465
4.2. Odrębność formy elektronicznej wobec formy pisemnej | str. 466
4.3. Opatrzenie elektronicznego oświadczenia woli (danych elektronicznych) podpisem elektronicznym jako konstytutywna przesłanka dokumentu elektronicznego | str. 467
4.3.1. Pojęcie dokumentu elektronicznego | str. 467
4.3.2. Pojęcie prawne podpisu elektronicznego | str. 470
4.3.3. Technika składania bezpiecznego (kwalifikowanego) podpisu elektronicznego (cyfrowego) | str. 472
4.4. Zakres zastosowania formy elektronicznej, czyli ekwiwalentność tej formy wobec formy pisemnej | str. 474
4.4.1. Forma dokumentowa (tekstowa) jako odmiana formy pisemnej o mniejszym stopniu sformalizowania i niższej mocy dowodowej | str. 474
4.4.2. Forma elektroniczna jako ekwiwalent zwykłej formy pisemnej | str. 475
4.4.3. Forma elektroniczna a autonomiczne formy pisemne | str. 477
4.4.4. "Znakowanie czasem" dokumentu elektronicznego (podpisu elektronicznego) jako ekwiwalent formy pisemnej z datą pewną | str. 478
4.4.5. Forma elektroniczna a akt notarialny | str. 478
5. Skutki prawne (sankcje) niezachowania właściwej formy prawnej przewidzianej przez ustawę lub przez strony | str. 479
5.1. Podstawowe rodzaje formy pisemnej pod kątem skutków prawnych jej niezachowania | str. 479
5.2. Powiązanie rodzaju form czynności prawnych z rygorem prawnym ich niezachowania | str. 479
5.3. Skutki niedochowania formy ad solemnitatem | str. 481
5.4. Skutki prawne niezachowania formy ad eventum | str. 481
5.5. Niezachowanie formy ad probationem | str. 482
5.6. Publicznoprawne skutki naruszenia wymogów formalnych | str. 484

Rozdział XI
Procedury zawierania umów | str. 485


1. Ogólne reguły zawierania umów | str. 486
2. Modelowe procedury zawierania umów | str. 487
2.1. Charakterystyka ogólna procedur zawierania umów | str. 487
2.2. Procedura negocjacyjna | str. 488
2.2.1. Istota prawna negocjacji | str. 488
2.2.2. Zaproszenie do negocjacji | str. 489
2.2.3. Przedkontraktowy obowiązek informacyjny przedsiębiorcy wobec konsumenta jako oświadczenie wiedzy umacniające zaufanie w procesie zawierania umów | str. 490
2.2.4. List intencyjny jako porozumienie umacniające zaufanie (wiarygodność) w procesie negocjacji | str. 492
2.2.5. Obowiązek prawny uczciwego (lojalnego) prowadzenia negocjacji | str. 494
2.2.6. Odpowiedzialność za szkodę w stadium przedkontraktowym spowodowaną zawinionym naruszeniem obowiązku lojalności (dobrej wiary) w trakcie negocjacji, czyli wina w kontraktowaniu (culpa in contrahendo) | str. 495
2.2.7. Ochrona prawna tajemnic handlowych w procesie negocjacji | str. 496
2.2.8. Złożenie przez strony negocjujące zgodnych oświadczeń woli obejmujących istotne elementy umowy jako moment zawarcia umowy negocjowanej | str. 498
2.3. Procedura ofertowa zawierania umów | str. 498
2.3.1. Istota procedury ofertowej | str. 498
2.3.2. Pojęcie prawne oferty | str. 499
2.3.2.1. Podstawowe kryteria | str. 499
2.3.2.2. Oświadczenia reklamowe jako elementy oferty | str. 500
2.3.2.3. Ogólne reguły interpretacji oferty jako oświadczenia woli | str. 501
2.3.3. Oferta w postaci elektronicznej | str. 502
2.3.4. Oferta lub zaproszenie do składania ofert, czyli o "odwróceniu ról na scenie ofertowej" | str. 503
2.3.5. Związanie oferenta własną ofertą | str. 504
2.3.6. Koniec stanu związania ofertą | str. 505
2.3.7. Odwołanie oferty | str. 506
2.3.8. Przyjęcie oferty | str. 507
2.3.9. Czas i miejsce zawarcia umowy w trybie ofertowym | str. 509
2.4. Procedura przetargowa zawierania umów | str. 510
2.4.1. Przetarg i aukcja jako dwie odmiany procedury przetargowej o ofertowej proweniencji | str. 510
2.4.2. Ogłoszenie przetargu lub aukcji | str. 511
2.4.3. Wadium jako gwarancja prawidłowego przebiegu postępowania przetargowego (aukcyjnego) | str. 512
2.4.4. Składanie ofert | str. 513
2.4.5. Moment zawarcia umowy w ramach przetargu pisemnego | str. 515
2.4.6. Moment zawarcia umowy w ramach aukcji | str. 515
2.4.7. Aukcje internetowe | str. 516
2.4.8. Unieważnienie umowy zawartej w wyniku przetargu lub aukcji | str. 519

Rozdział XII
Podstawowe reguły interpretacji oświadczeń woli | str. 521


1. Pojęcie interpretacji oświadczeń woli na tle wykładni przepisów prawnych w ramach sądowego stosowania prawa | str. 521
2. Metody jako zbiór reguł (dyrektyw) interpretacji oświadczeń woli | str. 524
2.1. Obiektywizująca metoda interpretacji oświadczeń woli jako refleks socjologicznych (obiektywnych) koncepcji (teorii) oświadczenia woli | str. 524
2.2. Metoda kombinowana (subiektywno-obiektywna) interpretacji oświadczeń woli | str. 525
2.3. Metoda subiektywno-indywidualna | str. 527
2.4. Metoda obiektywno-normatywna | str. 527
3. Reguły interpretacyjne | str. 528
3.1. Klasyfikacja | str. 528
3.2. Ogólne reguły interpretacyjne | str. 528
3.2.1. Ogólne reguły interpretacyjne dotyczące oświadczeń woli | str. 528
3.2.2. Wzorzec (test) osoby rozsądnej | str. 530
3.3. Ogólne reguły interpretacji umów | str. 531
3.4. Szczegółowe reguły interpretacji umów | str. 533
4. Interpretacja oświadczeń woli wyrażonych w dokumencie prywatnym lub urzędowym | str. 535
5. Interpretacja elektronicznych oświadczeń woli | str. 536

Rozdział XIII
Normatywna konstrukcja wad oświadczeń woli, czyli ochrona prawna zaufania przy dokonywaniu czynności prawnych (zawieraniu umów) | str. 538


1. Podstawowe sposoby ochrony zaufania (interesów jednostki) w fazie składania oświadczeń woli (zawierania umów) | str. 539
2. Pojęcie prawne wady oświadczenia woli | str. 539
3. Ustawowy katalog wad oświadczeń woli | str. 542
3.1. Brak świadomości (swobody), czyli złożenie oświadczenia woli w stanie zaburzeń czynności psychicznych | str. 542
3.2. Pozorność, czyli świadomy brak zamiaru wywołania skutków prawnych | str. 545
3.3. Błąd, czyli obiektywna niezgodność między rzeczywistością a jej odbiciem w świadomości osoby składającej oświadczenie woli | str. 548
3.4. Podstęp jako umyślne wprowadzenie w błąd | str. 552
3.5. Groźba, czyli wymuszenie złożenia oświadczenia woli drogą presji psychicznej | str. 555
3.6. Wyzysk, czyli nadużycie okoliczności towarzyszących złożeniu oświadczenia woli w celu uzyskania rażąco nadmiernej korzyści | str. 557
4. Tradycyjna konstrukcja wad oświadczeń woli a przepisy szczególne o ochronie podmiotów prywatnych (konsumentów) przed nieuczciwymi (abuzywnymi) praktykami rynkowymi (zachowaniami) wprowadzającymi w błąd | str. 559
5. Tryb uchylania się od skutków prawnych wadliwych oświadczeń woli złożonych pod wpływem błędu, podstępu lub groźby | str. 561
6. Zbieg (kolizja) norm o wadach oświadczenia woli w zakresie uchylania się od skutków prawnych wadliwego oświadczenia woli z normami o niewykonaniu lub nienależytym wykonaniu zobowiązania w zakresie rękojmi za wady fizyczne rzeczy | str. 564

Rozdział XIV
Nieważność jako sankcja wadliwej czynności prawnej, czyli mechanizm kontroli legalności w obrocie prywatnoprawnym | str. 566


1. Pojęcie wadliwej czynności prawnej | str. 567
2. Podstawowe przyczyny wadliwości | str. 569
3. Istota sankcji wadliwych czynności prawnych | str. 569
4. Sankcja sędziowska jako wyraz modelu proceduralnego realizującego zasadę proporcjonalnej reakcji na określoną wadliwość czynności prawnej | str. 571
5. Typologia sankcji wadliwych czynności prawnych o charakterze proceduralnym | str. 574
6. Nieważność (tzw. bezwzględna) skutków czynności prawnej, tj. z mocy prawa (ipso iure) oraz od momentu dokonania czynności prawnej (ab initio) i wobec wszystkich (erga omnes) | str. 575
6.1. Pojęcie | str. 575
6.2. Przesłanki normatywne nieważności skutków prawnych czynności prawnej | str. 576
6.2.1. Sprzeczność treści czynności prawnej z ustawą | str. 576
6.2.2. Sprzeczność czynności prawnej z normami moralnymi (zasadami współżycia społecznego lub dobrymi obyczajami) albo z właściwością stosunku prawnego | str. 577
6.2.3. Brak zdolności osoby fizycznej do czynności prawnych | str. 578
6.2.4. Czynność prawna dokonana pod wpływem niektórych wad oświadczenia woli | str. 578
6.2.5. Niezachowanie formy pisemnej czynności prawnej zastrzeżonej pod rygorem nieważności (ad solemnitatem) | str. 579
6.3. Częściowa nieważność skutków czynności prawnej jako wyraz proporcjonalnej reakcji ustawodawcy na naruszenia prawa | str. 579
6.4. Konwersja nieważnej czynności prawnej w inną czynność prawną odpowiadającą hipotetycznej woli stron jako ograniczenie zakresu sankcji nieważności | str. 581
6.5. Ograniczony zakres konwalidacji nieważnej czynności prawnej | str. 583
6.6. Cechy modelowe sankcji nieważności | str. 584
6.6.1. Brak zamierzonych skutków prawnych od momentu dokonania czynności prawnej (ex tunc) | str. 584
6.6.2. Tryb realizacji sankcji nieważności z mocy prawa (ex lege) | str. 584
6.6.3. Obowiązek uwzględnienia sankcji nieważności w każdym stadium sprawy (sporu) przez sąd z urzędu (ex officio) | str. 585
6.6.4. Nieważność czynności prawnej erga omnes | str. 586
7. Unieważnialność (wzruszalność) skutków prawnych wadliwej czynności prawnej | str. 586
7.1. Pojęcie | str. 586
7.2. Podstawowe cechy sankcji unieważnialności (wzruszalności) | str. 587
7.3. Czynności prawne wzruszalne na mocy pozasądowego oświadczenia woli o charakterze kształtującym | str. 587
7.4. Czynności prawne unieważnialne przed sądem | str. 588
7.5. Terminy prekluzyjne (zawite) ograniczające prawo do unieważnienia (wzruszenia) wadliwej czynności prawnej | str. 589
7.6. Skutki unieważnienia czynności prawnej | str. 589
8. Bezskuteczność zawieszona | str. 590
8.1. Pojęcie | str. 590
8.2. Podstawowe cechy | str. 591
8.3. Zakres zastosowania | str. 591
8.4. Skutki braku zgody osoby trzeciej na dokonanie czynności prawnej | str. 592
9. Bezskuteczność względna | str. 592
9.1. Pojęcie | str. 592
9.2. Zakres zastosowania | str. 593
9.3. Sankcja bezskuteczności względnej w razie zawarcia tzw. umowy fraudacyjnej, która czyni całkowicie lub częściowo niemożliwym zadośćuczynienie roszczeniu osoby trzeciej | str. 593
9.3.1. Cel | str. 594
9.3.2. Przesłanki normatywne | str. 594
9.3.3. Realizacja uprawnień wierzyciela | str. 595
9.3.4. Skutki uznania umowy za bezskuteczną wobec powoda | str. 595
9.4. Sankcja bezskuteczności względnej w razie uznania czynności prawnej dłużnika za dokonaną z pokrzywdzeniem wierzycieli (actio pauliana) | str. 595
9.4.1. Pojęcie | str. 596
9.4.2. Przesłanki normatywne udzielenia ochrony pauliańskiej | str. 597
9.4.3. Termin do wniesienia powództwa | str. 597
9.4.4. Skutki orzeczenia bezskuteczności względnej | str. 598

Część piąta
UPŁYW CZASU JAKO ZDARZENIE PRAWNE STABILIZUJĄCE OBRÓT PRAWNY


Rozdział XV
Przedawnienie roszczeń | str. 601


1. Charakterystyka ogólna przedawnienia jako instytucji prawnej | str. 602
1.1. Rys ogólny | str. 602
1.2. Cele instytucji przedawnienia roszczeń | str. 603
1.3. Przedawnienie na tle konstytucyjnej zasady ochrony praw podmiotowych | str. 604
1.4. Podstawowe typy przedawnienia | str. 605
2. Istota prawna przedawnienia roszczeń | str. 607
2.1. Rys prawnoporównawczy | str. 607
2.2. Pojęcie przedawnienia roszczeń w krajowym prawie prywatnym | str. 609
2.2.1. Istota | str. 609
2.2.2. Zakres swobody stron w regulowaniu przedawnienia roszczeń | str. 610
2.3. Przedmiot przedawnienia | str. 610
2.3.1. Rodzaje roszczeń ulegających przedawnieniu | str. 610
2.3.2. Wyłączenia niektórych roszczeń majątkowych spod oddziaływania cywilnoprawnej instytucji przedawnienia | str. 612
2.4. Zarzut przedawnienia roszczeń | str. 612
2.4.1. Pojęcie | str. 612
2.4.2. Zrzeczenie się zarzutu przedawnienia roszczeń | str. 613
2.5. Skutki przedawnienia roszczeń | str. 614
2.5.1. Charakterystyka ogólna | str. 614
2.5.2. Wpływ przedawnienia roszczenia głównego na przedawnienie roszczeń ubocznych | str. 614
2.6. Nadużycie zarzutu przedawnienia | str. 615
3. Terminy przedawnienia roszczeń | str. 617
3.1. Charakterystyka ogólna | str. 617
3.2. Ogólne terminy przedawnienia roszczeń | str. 617
3.2.1. Termin trzyletni | str. 617
3.2.1.1. Roszczenia związane z profesjonalnym prowadzeniem działalności gospodarczej | str. 617
3.2.1.2. Roszczenia o świadczenia okresowe (powtarzalne) | str. 618
3.2.2. Termin dziesięcioletni | str. 619
3.2.3. Terminy szczególne | str. 619
4. Konstrukcja terminów przedawnienia roszczeń z czynów niedozwolonych (deliktów) | str. 620
4.1. Uwagi ogólne | str. 620
4.2. Terminy przedawnienia deliktowych roszczeń odszkodowawczych w wypadku szkód na mieniu | str. 621
4.3. Przedawnienie roszczeń odszkodowawczych w razie szkód na osobie | str. 622
4.4. Przedawnienie roszczeń odszkodowawczych wynikających ze zbrodni lub z występku | str. 623
5. Bieg terminów przedawnienia | str. 624
5.1. Uwagi ogólne | str. 624
5.2. Początek biegu przedawnienia | str. 624
5.2.1. Wymagalność roszczenia jako początek biegu przedawnienia | str. 624
5.2.2. Początek biegu przedawnienia roszczeń deliktowych | str. 625
5.2.3. Początek przedawnienia roszczeń stwierdzonych orzeczeniem sądu | str. 626
5.3. Przerwanie biegu terminu przedawnienia | str. 626
5.3.1. Pojęcie | str. 626
5.3.2. Przerwanie biegu przedawnienia przez czynność wierzyciela (uprawnionego) | str. 627
5.3.3. Przerwanie biegu przedawnienia przez dłużnika (uznanie roszczenia) | str. 627
5.4. Zawieszenie biegu przedawnienia | str. 629
5.4.1. Charakterystyka ogólna | str. 629
5.4.2. Zawieszenie biegu przedawnienia spowodowane przyczynami o charakterze rodzinnym | str. 629
5.4.3. Zawieszenie biegu przedawnienia roszczeń z powodu siły wyższej | str. 630
5.5. Wstrzymanie zakończenia biegu przedawnienia | str. 631
6. Zakończenie biegu przedawnienia | str. 632

Rozdział XVI
Terminy prekluzyjne, czyli zawite | str. 633


1. Pojęcie | str. 633
2. Przedmiot terminów prekluzyjnych (zawitych) | str. 634
3. Podstawowe rodzaje terminów prekluzyjnych (zawitych) | str. 635
4. Upływ terminu prekluzyjnego (zawitego) a losy praw powiązanych z prawem głównym | str. 636
5. Czy dopuszczalne jest łagodzenie skutków upływu terminu prekluzyjnego (zawitego) przez stosowanie per analogiam przepisów o przerwaniu, zawieszeniu lub wstrzymaniu zakończenia biegu przedawnienia? | str. 636
6. Dopuszczalność uchylenia skutków upływu terminu prekluzyjnego (zawitego) przez odwołanie się do konstrukcji nadużycia prawa podmiotowego (art. 5 k.c.) | str. 637

Część szósta
PODSTAWY SYSTEMU OCHRONY INSTYTUCJONALNEJ PRYWATNYCH PRAW PODMIOTOWYCH


Rozdział XVII
Ochrona własna prywatnych praw podmiotowych na tle systemu środków instytucjonalno-prawnych | str. 641


1. Pojęcie ochrony prywatnych praw podmiotowych | str. 641
2. Podstawowe rodzaje ochrony prywatnych praw podmiotowych | str. 643
3. Ochrona własna praw podmiotowych w granicach obowiązującego prawa | str. 644
3.1. Pojęcie i rodzaje ochrony własnej | str. 644
3.2. Samoobrona jako ochrona prewencyjna praw podmiotowych przed grożącym niebezpieczeństwem | str. 645
3.2.1. Pojęcie | str. 645
3.2.2. Obrona konieczna | str. 646
3.2.3. Stan wyższej konieczności | str. 647
3.3. Samopomoc jako ochrona naprawcza naruszonego prawa podmiotowego | str. 648

Rozdział XVIII
Ochrona pozasądowa, czyli alternatywne wobec postępowania sądowego procedury rozwiązywania sporów prywatnoprawnych | str. 651


1. Mediacja jako rozwiązywanie sporów drogą negocjacji prowadzących do ugody | str. 651
1.1. Uwagi ogólne | str. 651
1.2. Podstawy prawne | str. 653
1.3. Dopuszczalność mediacji | str. 654
1.4. Rodzaje mediacji | str. 655
1.5. Czas mediacji | str. 655
1.6. Bezstronność mediatora | str. 655
1.7. Umowa o mediację | str. 656
1.8. Przebieg postępowania mediacyjnego | str. 657
1.9. Poufność mediacji | str. 658
1.10. Odpowiedzialność cywilna mediatora | str. 658
1.11. Zatwierdzenie przez sąd ugody zawartej przed mediatorem | str. 659
2. Sąd arbitrażowy (polubowny) | str. 659
2.1. Istota sądownictwa arbitrażowego (polubownego) na tle mediacji | str. 659
2.2. Rodzaje sądownictwa arbitrażowego (polubownego) | str. 661
2.3. Źródła prawa o sądownictwie polubownym (arbitrażu) | str. 662
2.4. Zapis na sąd polubowny, czyli klauzula arbitrażowa, jako podstawa jurysdykcji | str. 663
2.5. Zakres przedmiotowy spraw objętych tzw. zdatnością arbitrażową | str. 664
2.6. Arbitrzy jako sędziowie prywatni | str. 665
2.7. Postępowanie przed sądem arbitrażowym | str. 667
2.8. Orzeczenia sądu polubownego | str. 668
2.9. Ugoda przed sądem polubownym | str. 668
2.10. Współdziałanie między sądem polubownym a sądem powszechnym | str. 669
2.11. Kontrola sądu polubownego przez sąd powszechny | str. 669
2.12. Uznanie lub stwierdzenie wykonalności wyroku sądu polubownego lub ugody przed nim zawartej | str. 670
2.13. Skarga o uchylenie wyroku sądu polubownego | str. 670

Rozdział XIX
Ochrona prywatnych praw podmiotowych przed sądem powszechnym (państwowym) | str. 672


1. Charakterystyka ogólna ochrony sądowej prywatnych praw podmiotowych | str. 673
1.1. Prawo do sądu powszechnego (państwowego)jako prawo podmiotowe człowieka (jednostki) | str. 673
1.2. Ochrona prywatnych praw podmiotowych przed wyspecjalizowanymi organami sądowymi | str. 675
1.3. Skarga konstytucyjna | str. 676
1.4. Ochrona prywatnych praw podmiotowych w elektronicznym postępowaniu sądowym | str. 677
2. Powództwo jako podstawa ochrony prywatnych praw podmiotowych w postępowaniu przed sądem powszechnym (państwowym) | str. 680
3. Sprawiedliwość proceduralna jako podstawowa idea współczesnej procedury sądowej | str. 682
3.1. Pojęcie | str. 682
3.2. Jurysdykcja ogólna | str. 683
3.3. Jurysdykcja inherentna sądu | str. 684
3.4. Nadużycie praw procesowych (procedury sądowej) | str. 684
3.5. Dyskursywne (argumentacyjne) ustalenie stanu faktycznego i normy prawnej (konkretnej i indywidualnej) - dyskurs sądowy | str. 686

Rozdział XX
Ochrona prywatnych praw podmiotowych w postępowaniu przed organami międzynarodowymi | str. 687


1. Subsydiarność ochrony prywatnych praw podmiotowych przed organami międzynarodowymi wobec ochrony krajowej | str. 687
2. Skarga indywidualna do Komitetu Praw Człowieka w Genewie | str. 688
3. Skarga indywidualna do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu | str. 689
4. Skarga do Trybunału Sprawiedliwości UE w Luksemburgu (Sądu Pierwszej Instancji) | str. 691
4.1. Zakres możliwości powoływania się przez podmioty prywatne na prawo unijne (wspólnotowe) w ramach postępowania przed sądem krajowym | str. 691
4.2. Dopuszczalność wnoszenia skarg indywidualnych przez podmioty prywatne do TSUE (Sądu Pierwszej Instancji) | str. 693

Skorowidz przedmiotowy | str. 695

Ukryj

Opis:

Zarys prawa prywatnego jest pierwszym na rynku wydawniczym podręcznikiem ukazującym materię objętą częścią ogólną kodeksu cywilnego na szerokim tle prawa europejskiego. Osią rozważań zawartych w publikacji jest prywatne prawo podmiotowe jako uniwersalna konstrukcja prawna, która wyraża i chroni prywatne interesy, łącząc w sobie elementy materialne z formalnymi. Prezentacja podlegającego ewolucji prawa prywatnego jest połączona ze stałym przywoływaniem dorobku doktryny i judykatury, które kształtują wspólczesne prawo prywatne nie mniej niż ustawodawstwo.

Obecne drugie wydanie zostało uzupełnione o opis nowych tendencji legislacyjnych, w tym zwłaszcza w zakresie racjonalizacji formy (dokumentowania) oświadczeń woli we wspólczesnym obrocie prawnym.

Szczegóły towaru


ISBN: 978-83-264-9212-9 , Oprawa: miękka , Format: B5 (176 x 250 mm) , 740
Rodzaj: podręcznik prawo , Medium: książki (WKP)
Dział: Prawo gospodarcze i handlowe / Prawo handlowe
Kod: KAM-1970:W02P01 Miejsce wydania: Warszawa

Informacje biograficzne autorów